मराठी समानार्थी शब्दांचा अभ्यास – MPSC, पोलीस भरती, तलाठी व इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी उपयुक्त दृश्य मार्गदर्शक
मराठी समानार्थी शब्द – भाषिक कौशल्य वाढवणारा सखोल अभ्यास
मराठी भाषा ही केवळ संवादाचे माध्यम नसून ती विचारांची, भावना व्यक्त करण्याची आणि संस्कृती जपण्याची एक समृद्ध परंपरा आहे. या भाषेची खरी ताकद तिच्या शब्दसंपदेमध्ये दडलेली आहे. एखादा विचार वेगवेगळ्या शब्दांत अचूकपणे मांडण्याची क्षमता म्हणजेच भाषेवरील प्रभुत्व. हे प्रभुत्व वाढवण्यासाठी समानार्थी शब्द अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावतात.
हा लेख खास विद्यार्थ्यांसाठी, शिक्षकांसाठी, स्पर्धा परीक्षेची तयारी करणाऱ्यांसाठी आणि मराठी लेखन करणाऱ्या प्रत्येकासाठी तयार करण्यात आला आहे. येथे दिलेली माहिती अभ्यासपूरक, सोप्या भाषेत मांडलेली आहे.
समानार्थी शब्दांचा अर्थ आणि उपयोग
एखाद्या शब्दासारखाच अर्थ व्यक्त करणारे इतर शब्द म्हणजे समानार्थी शब्द. शब्द वेगळा असला तरी अर्थ बदलत नाही. लेखनात किंवा बोलण्यात एकाच शब्दाची पुनरावृत्ती टाळण्यासाठी समानार्थी शब्दांचा वापर केला जातो. त्यामुळे भाषा अधिक प्रवाही, समृद्ध आणि परिणामकारक होते.
अधिक वाचा ➤ मराठी समानार्थी शब्द — स्पर्धा परीक्षा (मराठी माहिती)बुद्धी व विचार व्यक्त करणारे समानार्थी शब्द
चातुर्य
- कुशाग्रता
- सूज्ञता
- तर्कशक्ती
- प्रज्ञावंतपणा
विवेक
- तारतम्य
- निर्णयक्षमता
- समजूतदारपणा
- विचारसुसंगती
प्रज्ञा
- बौद्धिकता
- तीक्ष्णबुद्धी
- ज्ञानप्रकाश
- वैचारिक स्पष्टता
कष्ट, प्रयत्न आणि उद्योग दर्शविणारे शब्द
मेहनत
- परिश्रम
- श्रमसाधना
- आटोकाट प्रयत्न
- उद्योगशीलता
धडपड
- प्रयत्नशीलता
- खटाटोप
- सततचा प्रयत्न
- झगडणं
वैभव व आर्थिक स्थितीशी संबंधित शब्द
वैभव
- ऐश्वर्यसंपन्नता
- सुबत्ता
- श्रीमंती
- भरभराट
संपन्नता
- समृद्ध अवस्था
- आर्थिक स्थैर्य
- साधनसंपत्ती
- सुखसमृद्धी
स्वभाव व व्यक्तिमत्त्व दर्शविणारे शब्द
सौम्यता
- कोमलता
- मृदु स्वभाव
- सहृदयता
- शांत वृत्ती
कठोरता
- कणखरपणा
- निर्दयपणा
- दृढ वृत्ती
- निःसंवेदनशीलता
वेळ व परिस्थिती दर्शविणारे शब्द
क्षण
- पल
- लम्हा
- अल्पावधी
- तत्काळ वेळ
अवधी
- कालखंड
- कालमर्यादा
- निश्चित काळ
- वेळेचा पट
स्पर्धा परीक्षांमध्ये समानार्थी शब्दांचे महत्त्व
स्पर्धा परीक्षांमध्ये शब्दज्ञानावर आधारित प्रश्न मोठ्या प्रमाणावर विचारले जातात. निबंध, भाषण, उत्तरलेखन यामध्ये अचूक समानार्थी शब्दांचा वापर केल्यास उत्तर अधिक प्रभावी ठरते. त्यामुळे समानार्थी शब्दांचा नियमित अभ्यास अत्यंत आवश्यक ठरतो.
समानार्थी शब्द लक्षात ठेवण्याच्या सोप्या पद्धती
शब्द पाठांतर करण्यापेक्षा त्यांचा वापर शिकणे अधिक उपयुक्त ठरते. रोज काही नवीन शब्द वाचून ते वाक्यात वापरण्याचा सराव केल्यास शब्दसंपदा नैसर्गिकरित्या वाढते.
दररोज 5–10 नवीन समानार्थी शब्द लिहून त्यांचा वाक्यात उपयोग केल्यास मराठी भाषेवरील प्रभुत्व नक्कीच वाढते.
अधिक मराठी अभ्यास साहित्य
समानार्थी शब्द, विरुद्धार्थी शब्द, निबंध, कथा आणि स्पर्धा परीक्षेसाठी उपयुक्त मराठी अभ्यास साहित्य पाहण्यासाठी मराठी वाचनालय या संकेतस्थळाला नक्की भेट द्या.
शेवटचे शब्द
मराठी भाषेची खरी ओळख तिच्या शब्दसंपदेत आहे. शब्द जितके समृद्ध, विचार तितके स्पष्ट. हा लेख उपयुक्त वाटल्यास तो नक्की शेअर करा.
कमेंट करून तुमचे मत जरूर कळवा आणि मराठी वाचनालय ब्लॉग फॉलो करा.
धन्यवाद 🙏
अधिक वाचा ➤ मराठी विद्यार्थ्यांसाठी प्रेरणादायक सुविचार – 100 कोट्स