लांडगा आला रे आला – एका मुलाची हृदयस्पर्शी बोधकथा
भारतीय लोककथांच्या परंपरेत अनेक अशा कथा आहेत ज्या पिढ्यान्पिढ्या सांगितल्या जातात. या कथांचा उद्देश केवळ मनोरंजन नसून जीवनाला योग्य दिशा देणे हाच असतो. “लांडगा आला रे आला” ही अशीच एक अजरामर गोष्ट आहे. लहान मुलांपासून मोठ्यांपर्यंत प्रत्येकाच्या मनावर ठसा उमटवणारी ही कथा आजही तितकीच प्रभावी आहे.
गाव, मेंढ्या आणि एक खोडकर मुलगा
एका छोट्याशा डोंगराळ भागात एक सुंदर गाव वसलेले होते. या गावात हिरवीगार कुरणे, शांत वातावरण आणि साधी-सुधी माणसे राहत होती. गावातील बहुतेक लोक शेती आणि पशुपालनावर अवलंबून होते. याच गावात एक गरीब पण चुणचुणीत मुलगा राहत होता. त्याचे काम रोज सकाळी गावातील मेंढ्या घेऊन जंगलाजवळील कुरणात चरायला नेणे, एवढेच होते.
सुरुवातीला हे काम त्याला फार आवडायचे. पण हळूहळू एकटेपणा, शांतता आणि दिवसभर काहीच घडत नसल्यामुळे तो कंटाळू लागला. त्याच्या मनात वेगवेगळ्या खोड्या काढण्याचे विचार येऊ लागले.
अधिक वाचा ➤ जादूचा तलाव – मराठी बाल गोष्टखोडसाळ कल्पनेची सुरुवात
एके दिवशी त्याच्या डोक्यात एक विचित्र कल्पना आली. “आपण जर गावकऱ्यांना फसवले, तर काय होईल?” या विचाराने तो हसला. त्याने अचानक मोठ्याने ओरडायला सुरुवात केली – “लांडगा आला रे आला! वाचवा! लांडगा आला!”
गावकऱ्यांनी हे ऐकले आणि क्षणाचाही विलंब न करता काठी, कोयते घेऊन धावत आले. पण तिथे लांडगा नव्हता. मुलगा जोरजोरात हसत होता. गावकऱ्यांना राग आला, पण त्यांनी त्याला समज दिली आणि निघून गेले.
पहिला धडा – पण दुर्लक्षित
गावकऱ्यांनी सांगितले की अशा खोट्या आरोळ्या धोकादायक असतात. पण मुलाला ते फारसे पटले नाही. त्याला वाटले की ही केवळ एक गंमत आहे आणि यात काहीच नुकसान नाही.
अधिक वाचा ➤ चिंटू आणि प्रामाणिकपणाचा खजिना – मराठी नैतिक कथाखोटेपणाची सवय
काही दिवसांनी मुलाने पुन्हा तेच केले. पुन्हा “लांडगा आला” म्हणून ओरडला. पुन्हा गावकरी धावत आले. पुन्हा फसवणूक. यावेळी गावकऱ्यांना जास्त राग आला, पण तरीही त्यांनी त्याला कडक शब्दांत समज दिली.
हळूहळू गावकऱ्यांचा त्याच्यावरचा विश्वास कमी होऊ लागला. “हा मुलगा नेहमी खोटं बोलतो” अशी त्याची ओळख तयार झाली.
खरा संकटाचा दिवस
एके संध्याकाळी खरंच जंगलातून एक भुकेला लांडगा आला. मेंढ्यांवर हल्ला करू लागला. मुलगा घाबरला. त्याने जीवाच्या आकांताने ओरडायला सुरुवात केली – “लांडगा आला रे आला! खरंच लांडगा आला!”
पण यावेळी कोणीच आले नाही. गावकऱ्यांना वाटले, “पुन्हा खोटं बोलतोय.” लांडग्याने अनेक मेंढ्या फस्त केल्या आणि जंगलात पळून गेला.
दु:ख, पश्चात्ताप आणि मौन
मुलगा रडत बसला. त्याच्या डोळ्यांसमोर मेंढ्यांचा नाश झाला होता. त्याला आपल्या खोटेपणाची खरी किंमत कळली होती. पण आता उशीर झाला होता.
संध्याकाळी गावकरी आले, परिस्थिती पाहिली आणि शांतपणे निघून गेले. कोणालाही बोलायची गरज वाटली नाही. मुलालाच सर्व काही समजले होते.
अधिक वाचा ➤ गणुचा दिवा – प्रेरणादायक मराठी कथाया गोष्टीतून मिळणारा बोध
ही गोष्ट आपल्याला एक अत्यंत महत्त्वाचा धडा देते – सत्याची किंमत अमूल्य असते. एकदा विश्वास गमावला की तो परत मिळवणे फार कठीण होते.
आजच्या काळातही ही गोष्ट तितकीच लागू पडते. खोट्या बातम्या, अफवा, फसवणूक – यामुळे समाजाचे मोठे नुकसान होते.
लहान मुलांसाठी ही गोष्ट का महत्त्वाची आहे?
मुलांच्या मनावर लहानपणी जे संस्कार होतात, ते आयुष्यभर टिकतात. “लांडगा आला रे आला” ही गोष्ट मुलांना प्रामाणिकपणा, जबाबदारी आणि विश्वासाचे महत्त्व शिकवते.
आजच्या डिजिटल युगातील संदर्भ
आज सोशल मीडियावर अनेकदा खोटी माहिती पसरवली जाते. सुरुवातीला लोक विश्वास ठेवतात, पण नंतर खोटं समजल्यावर खरी माहिती आली तरी कोणी ऐकत नाही. ही गोष्ट अगदी त्या मुलासारखीच आहे.
पालक आणि शिक्षकांसाठी संदेश
पालकांनी आणि शिक्षकांनी या गोष्टीचा उपयोग करून मुलांना सत्याचे महत्त्व समजावून सांगावे. गोष्ट सांगताना उदाहरणे, चर्चा आणि प्रश्नोत्तरे घ्यावीत.
अधिक वाचा ➤ शिक्षणाची प्रेरणादायक कथा – मराठी कथानिष्कर्ष
“लांडगा आला रे आला” ही केवळ एक गोष्ट नाही, तर जीवनाचा आरसा आहे. खोटेपणा क्षणिक आनंद देतो, पण त्याचे परिणाम दीर्घकाळ भोगावे लागतात. सत्य, प्रामाणिकपणा आणि विश्वास यावरच माणसाचे नाते, समाज आणि आयुष्य उभे असते.
नेहमी सत्य बोला. कारण खोटं बोलल्यामुळे एक दिवस खरा आवाजही कोणी ऐकत नाही.
अशाच सुंदर, बोधकथा आणि मराठी साहित्य वाचण्यासाठी मराठी वाचनालय या ब्लॉगला नक्की भेट द्या.
हा लेख आवडला असेल तर कमेंट करा, मित्रांसोबत शेअर करा आणि मराठी वाचनालय ब्लॉग फॉलो करायला विसरू नका.
धन्यवाद!
अधिक वाचा ➤ अंधारातला प्रकाश – प्रेरणादायी मराठी कथा